أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

439

آثار الباقيه ( فارسى )

در روز پانزدهم روزهء زوال آتش است از بيت المقدس و اين روز بختنصر از بيت بيرون شد و آتش از خزائن و هياكل عبادت اين خانه مرتفع شد و در روز هيجدهم اين ماه روزه‌ايست كه سبب آن خاموش شدن چراغ هيكل در بيت المقدس است و اين قصه در ايام احوز نبى بود و علامت اين بود كه خداوند بر بنى اسرائيل غضب كرده . ايلل دو اول ماه دارد و عدد ايام آن بيست و نه روز است و عيدى در آن نيست و در روز هفتم آن روزه جواسيس است و اين روزى است كه موسى طليعه‌هايى را كه فرستاده بود بسوى او برگشتند و از اخبار جباران او را مطلع ساختند و بنى اسرائيل از شنيدن اين خبر غمگين شدند و يوشع بن نون خبرآورندگان را تكذيب كرد و پابرجا ماند . شرحى مبسوط و آموزنده در بيان اين مطلب كه چرا پاره‌اى از روزها صلاحيت اول سال شدن يا عيد بودن را ندارند برخى از يهودان روزهء اين ماه را در روز دوشنبه و يا پنجشنبه‌اى كه هفت روز بسر سال آينده مانده قرار مىدهند و از اين جهت روا نداشتند كه آغاز تشرى ادو « 1 » و كبور اج و و بورى يعنى هامان‌سوز « 2 » ب د ز و فصح ب د و و عنصره ج ه ز « 3 » باشد كه مبادا روز عمل بشنبه اصابت كند و از اتيان و انجام آن بپاس اينكه شنبه است باز بمانند و خداوند در سفر سوم تورات مىگويد : « هركس كه در شنبه عملى انجام دهد جزاى او كشتن است و در سفر چهارم تورات ديده مىشود كه بنى اسرائيل مردى را در بيابان يافتند كه در روز شنبه هيزم جمع ميكرد و او را بنزد موسى و هارون آوردند

--> ( 1 ) - چنان كه در پيش گفتيم روزهاى هفته نزد اهل نجوم به اين ترتيب است : الف يعنى يكشنبه و به همين ترتيب تازكه به معناى شنبه باشد . ( 2 ) - در كتاب هامان‌سور است و ليكن صحيح اين كلمه هامان‌سوز است يعنى روزى كه هامان را ميسوزانند . ( 3 ) - روزهاى هفته را منجمان قديم با ا ب ج د ه و ز نمايش ميدادند كه الف يكشنبه باشد و به همين ترتيب تا به ز برسد كه شنبه است .